De halve hyena

…voor de maag…

De bedoeïenen staan erom bekend dat ze bijzonder veel weten van natuurlijke geneeswijzen. En dus vroeg ik Aliyan om mij van alle planten die we tegenkwamen te vertellen waartoe ze gebruikt konden worden.

Ik wees op een klein, grijsachtig struikje. ‘Dat is voor de maag’ zei Aliyan. Je doet de blaadjes bij de thee, net als met salie. ‘Voor de maag,’ zei hij bij een andere struik en daarna nogmaals.
‘Is alles voor de maag?’ Vroeg ik nieuwsgierig.
‘Alles is voor de maag,’ antwoordde hij met een grijns. ‘Alles wat je eet! Hij maakte een wijds gebaar. ‘Voor de mensenmaag, de geitenmaag, de kamelenmaag.’ Ik wist weer waarom ik zo graag met hem op pad ging. Hij had een apart soort humor. Maar een kruidenkenner was hij niet, dat bleek wel.
‘Heel veel planten kunnen gebruikt worden. Tegen hoofdpijn of kiespijn, als je niet kunt poepen of diarree hebt, voor bij het eten of als thee. In de wadi Khallal hebben we thee van die gele bloempjes gedronken, weet je nog? Maar ik herken die planten niet, bovendien groeien er veel in de bergen en daar kom ik nooit. Geef mij trouwens maar een tablet tegen de hoofdpijn.’

’s Avonds pakte ik het onderwerp weer op.
‘Slangen,’ zei ik, ‘wat kan je daarmee?’
‘Doodmaken, allemaal.’ Dat schoot niet op.
‘Maar als je gebeten wordt?’ ik vermoedde half en half dat hij me met een flauw antwoord zou afschepen maar nee, hij ging ervoor zitten.
‘De Jabaliya bedoeïenen bakken soms een slang, als je veel pijn hebt in je polsen of zo. Dat is voor oude mensen. Als je gebeten wordt dan moet je zorgen dat je de wond met je eigen bloed schoonspoelt. Je moet de wond insnijden. Daarna branden en bladeren erop leggen.

Maar sommige dieren zijn wel heel heilzaam. Als je altijd heel veel pijn hebt, of voortdurend moe bent, helpt het vlees van dieren die we eigenlijk niet mogen eten, zoals dat van de vos of de hyena. Je gaat in een hut of tent zitten waar een pot het hyena- of vossevlees gekookt wordt. Je wordt in dekens gewikkeld en moet steeds in de damp zitten en van het kooknat drinken. Maar alleen de rechterhelft mogen we gebruiken, omdat het eigenlijk geen voedsel is. Het is medicijn. Gebruik je alles, dan wordt het weer voedsel.’
‘Denk je dat het helpt? Zo’n halve hyena of vos?’
‘Wie weet? Bouillon van vossevlees is ook goed voor kamelen en verzwakte kinderen.’

‘En dat branden dat jullie doen? Met die spijkers?’ Ik wist dat zowel mens als dier bij bepaalde ziektes gebrand worden. Allereerst volgt dan een drukpuntmassage en tot slot wordt behandeling beëindigd door een of meer drukpunten te schroeien met een gloeiende spijker. Mij leek die gloeiende spijker nou pijnlijke onzin maar Aliyan reageerde voor zijn doen fel.
‘Dat is een prima geneeswijze, nee hoor, dat werkt echt. Overal doen ze het, bij ons, in Saoedi Arabië, in Syrië, alle bedoeïenen doen het.’
‘En jij, ben jij weleens gebrand?’
‘Mijn moeder wilde het niet.’
Wat mij op het idee bracht om moeder maar eens aan de tand te voelen. Die mij vertelde dat ze het niet over haar hart had kunnen krijgen om haar jongste aan de hete spijkers bloot te stellen.
‘En hij werd toch beter, al-Hamdullilah.’

Marion Meulenbroek
http://www.hadiyareizen.nl

Egyptische boer zoekt vrouw

In Nuweiba ontmoette ik Amr, een welgedane zakenman die niet alleen eigenaar is van mijn strandhotel, maar meerdere ijzers in het vuur heeft. Zoals een ontziltfabriekje en een restaurant.
Amr nodigde me uit zijn ecotuinderij te bekijken. Hij tuiniert -nou ja, dat doet zijn personeel- nu 3 jaar en is trots op het bereikte resultaat. Niet alleen kweekt hij de hier bekende geroenten, zoals tomaat, komkommer, aubergine en courgette, maar ook bietjes, rucola, lollo rosso en groene asperges. Alles nog als experiment en later, als een en ander goed aanslaat, voor de sjieke hotels hier en in Dahab. Ook wil hij groentepaketten voor expats gaan leveren, een idee dat hij van Hollanders kreeg aangereikt.
Amr vraagt iedereen om advies en past die adviezen dan te hooi en te gras toe. Over organische tuinbouw als zodanig, over zaad en over commercieele mogelijkheden. En omdat de kennis aldus bijeengegaard wordt en niet systematisch is het effect wonderlijk. Opgetogen werkt hij met het zaad van de hybride pompoen en begrijpt dan niet dat het resultaat tegenvalt. Goedwillende Duitsers brachten biologisch tomatenzaad mee, geschikt voor Noordwest Europa. De tomaten vielen ten prooi aan de rupsen. Hij wil graag kool kweken en vanuit het niets verschijnt ineens de koolvlieg.
Biologische tuinbouw bedrijven is een ambacht en geen hobby. Landzaam daagt dat besef. En in plaats van zijn eerste man, Yusuf, een opleiding aan te bieden heeft hij voor dit probleem een Egyptische oplossing bedacht. Yusuf moet een vrouw hebben. Een Europese, liefst uit Duitsland. Die weet vast veel over dit onderwerp en het is meegenomen als ze ook van dieren houdt. Kippen, geiten en schapen, bijvoorbeeld. Ze mag best wat ouder zijn, geen probleem. Als ze Yusuf geen kinderen kan geven is dat ook al niet erg vindt Amr.
Wie nu denkt dat dit plan in overleg met Yusuf gesmeed is heeft het mis. Hem wordt niets gevraagd. Maar af en toe neemt Amr een rijpe Duitse dame mee naar de tuinderij. En laat haar een half uurtje met Yusuf praten. Hij hoopt dat in dat halve uurtje de vonk zal overslaan en zijn plan zal lukken. Tot nu toe heeft het niet gewerkt.
Nederlandse boeren hebben Yvon Jaspers. Amr vroeg mij een methode te bedenken om Yusuf van een vrouw te voorzien.
Die methode is er al. Of de Egyptische TV interesse heeft? Wie weet…

Marion Meulenbroek

www.hadiyareizen.nl